Theo các thông tin đã được lưu hành, rất nhiều các loại thuốc hít để điều trị hen cũng chứa đậu nành, và một số trẻ em bị dị ứng với đậu phộng cũng có thể phản ứng chéo, ngụ ý rằng thuốc xịt hen suyễn có thể gây nguy hiểm cho bệnh nhân dị ứng với đậu phộng hoặc đậu nành. Ý tưởng này đến từ đâu? Có thật không?

Ipratropium bromide là một thuốc giãn phế quản dùng thường xuyên cho COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, chủ yếu là do hút thuốc) và ít thường xuyên hơn cho bệnh hen suyễn. Các công thức cũ của hai thuốc hít chứa ipratropium, tên thương hiệu Atrovent và Combivent, chứa lecithin đậu nành như một thành phần không hoạt động và sản phẩm được ghi nhãn cảnh báo thuốc không nên được sử dụng ở những người "quá mẫn với lecithin đậu nành hoặc các thực phẩm liên quan như đậu phộngđậu nành."

Đã có một số ít các báo cáo trong y văn về các phản ứng bất lợi cho những thuốc hít. Trong một số trường hợp, các tác giả cho rằng các phản ứng là do dị ứng đậu nành vì các thuốc hít chứa lecithin đậu nành. Tuy nhiên, không có báo cáo nào trong số này chứng minh một bệnh nhân thực sự dị ứng với lecithin đậu nành trong thuốc hít và trong một số trường hợp, các bệnh nhân đã được chứng minh không bị dị ứng đậu nành. Như vậy, bất chấp những cảnh báo, không có báo cáo nào chứng minh bệnh nhân có bất kỳ phản ứng bất lợi với những thuốc hít khi có dị ứng đậu nành hoặc đậu phộng.

Lecithin là một chất béo được tìm thấy trong một số loại cây. Một trong những nguồn lecithin được sử dụng trong dược phẩm là dầu đậu nành. Những bệnh nhân bị dị ứng với thức ăn, bao gồm cả đậu nành và đậu phộng, bị dị ứng với các protein trong các thức ăn và không bị dị ứng với các loại mỡ hoặc dầu trong thức ăn đó. Lecithin đậu nành có thể chứa một lượng nhỏ protein tồn đọng, tuy nhiên không có phản ứng dị ứng đã được chứng minh gây ra bởi điều này. Mặc dù đậu nành và đậu phộng đều thuộc gia đình họ đậu, đại đa số các bệnh nhân bị dị ứng đậu phộng không bị dị ứng với đậu nành, và ngay cả khi có dị ứng, cũng chưa chắc phản ứng với lecithin đậu nành.

Nhiều thuốc xịt hen trước đây chứa chlorofluorocarbon (CFC) để tạo khả năng bay hơi. Tất cả các thuốc hít chứa CFC, bao gồm các thuốc xịt Atrovent và Combivent có chứa lecithin đậu nành, đã được loại bỏ vì chúng gây hại cho môi trường. Các thuốc hít Atrovent và Combivent hiện tại không chứa CFC và không chứa lecithin đậu nành.

Do đó, có lẽ mối quan tâm liên quan đến thuốc xịt hen suyễn và dị ứng đậu phộng hoặc đậu nành là do sự kết hợp của nhận thức sai lầm đã giải thích ở trên. Sự thực là:

  • Hầu hết các bệnh nhân bị dị ứng đậu phộng không bị dị ứng với đậu nành.

  • Lecithin đậu nành không chứa đủ protein đậu nành để gây ra một phản ứng dị ứng, ngay cả ở những bệnh nhân bị dị ứng đậu nành.

  • Các thuốc dạng hít bị nghi ngờ rất hiếm khi được sử dụng cho bệnh hen suyễn.

  • Các thuốc dạng hít bị nghi ngờ không còn trên thị trường.

  • Các thuốc hít hiện đang có sẵn không chứa lecithin đậu nành. 

Điểm mấu chốt: bệnh nhân bị dị ứng với đậu phộng và đậu nành có thể sử dụng thuốc xịt hen suyễn của họ một cách an toàn.

 

Thanai Pongdee, MD, FAAAAI

BS Trần Đăng Khoa và Trần Thanh Lộc dịch

Hình ảnh minh họa: Image courtesy of TeddyBear[Picnic] and Torcia at FreeDigitalPhotos.net